Wat is HB?

Wat is HB? Alles over potloodhardheden en waarom HB zo populair is

Wie ooit een potlood heeft vastgehad, heeft die mysterieuze letters waarschijnlijk al gezien: HB, 2B, H, 4H… Alsof iemand een geheime code op het potlood heeft gezet.

En ergens ís dat ook zo.

Die letters vertellen namelijk hoe hard of zacht de grafietkern van het potlood is. En daarmee ook hoe donker het schrijft, hoe scherp het blijft, hoeveel het afgeeft en waarvoor het bedoeld is.

HB is veruit de bekendste aanduiding. Het is het standaard schoolpotlood, het klassieke bureaupotlood, het potlood dat in een lade ligt te wachten tot iemand plots iets moet noteren. Maar wat betekent HB nu precies?

Kort antwoord: wat is HB?

HB is een middelharde potloodsoort.

• De H staat voor Hard

• De B staat voor Black

HB zit dus precies tussen een hard potlood en een zacht, donker potlood in. Het schrijft duidelijk, zonder te licht te zijn, maar ook zonder snel te vlekken of bot te worden.

Daardoor is HB een soort gulden middenweg:

• donker genoeg om goed leesbaar te schrijven

• hard genoeg om lang scherp te blijven

• geschikt voor schrijven, schetsen, school, kantoor en algemene notities

Als je maar één potlood zou mogen hebben, dan is de kans groot dat je instinctief naar een HB grijpt. Het is de Volvo onder de potloden: niet spannend, maar altijd betrouwbaar.

Hoe werkt die schaal eigenlijk?

Potloodkernen bestaan uit een mengsel van grafiet en klei.

• Meer klei = harder potlood

• Meer grafiet = zachter en donkerder potlood

Een hard potlood geeft weinig grafiet af. Het schrijft dus licht, blijft lang scherp en is handig voor technische tekeningen.

Een zacht potlood geeft veel grafiet af. Het schrijft donker, voelt zachter aan en is ideaal voor tekenen en schaduwen.

Daarom krijg je deze schaal:

Hoe hoger het cijfer vóór de H, hoe harder het potlood.

Hoe hoger het cijfer vóór de B, hoe zachter en donkerder het potlood.

Dus:

• 4H = erg hard en licht

• 2B = zachter en donkerder dan HB

• 6B = zeer zacht en heel donker

HB zit daar mooi tussenin, zonder extremen. Een beetje zoals iemand die op een vergadering rustig blijft terwijl iedereen rond hem al met spreadsheets of paniek zwaait.

Tip: bekijk onze volledige collectie potloden, van meerdere merken.

Wat betekenen H, B, HB en F precies?

H = Hard

H-potloden zijn harder en lichter. Ze blijven langer scherp en geven minder grafiet af.

Typische toepassingen:

• technische tekeningen

• fijne lijnen

• schetsen die later nog uitgewerkt worden

• schrijven op dun papier zonder snel door te drukken

B = Black

B-potloden zijn zachter en donkerder. Ze geven meer grafiet af en voelen vaak vloeiender aan.

Typische toepassingen:

• artistiek tekenen

• schaduwen

• schetsen

• expressief handschrift

HB = de middenweg

HB combineert een beetje van beide werelden:

• niet te hard

• niet te zacht

• niet te licht

• niet te donker

Het is daardoor ideaal voor:

• notities

• schoolwerk

• schrijven in notitieboeken

• boodschappenlijstjes

• kruiswoordraadsels

• invullen van formulieren

• snel schetsen of plannen

F = Fine

Tussen H en HB vind je soms ook nog F.

F staat voor Fine. Dat potlood is iets harder dan HB, maar minder hard dan H. Het blijft lang scherp en werd vroeger vaak gebruikt voor fijn schrijfwerk.

Tegenwoordig zie je F minder vaak. Het is een beetje de mysterieuze middelste broer van de familie: aanwezig, nuttig, maar zelden uitgenodigd op het feestje.

Waar komt de HB-schaal vandaan?

De moderne schaal ontstond in de 19e eeuw, toen potloodmakers op zoek gingen naar een manier om de hardheid van hun potloden aan te duiden.

De Franse potloodmaker Nicolas-Jacques Conté speelde daarin een belangrijke rol. Tijdens de napoleontische tijd was zuivere Engelse grafiet moeilijk te verkrijgen. Daarom ontwikkelde hij een methode waarbij grafietpoeder met klei werd gemengd en daarna gebakken.

Door meer of minder klei toe te voegen, kon hij hardere of zachtere potloden maken.

Dat systeem vormt nog altijd de basis van de H- en B-schaal die we vandaag gebruiken.

Nicolas-Jacques Conté, Franse uitvinder en potloodmaker ontwikkelde dus eigenlijk niet alleen een potlood, maar een heel taal­systeem waarmee we nog steeds potloden beschrijven.

Maar wacht… in Amerika zie ik soms #2 staan

Inderdaad. Vooral in de Verenigde Staten wordt vaak een andere schaal gebruikt:

Een Amerikaans “#2 pencil” is dus ongeveer hetzelfde als een HB-potlood.

Dat is waarom je in Amerikaanse films soms hoort dat leerlingen “a number two pencil” moeten meebrengen voor een examen.

Geen paniek: ze bedoelen geen buitenaards speciaal examenpotlood. Gewoon een HB.

Waarom is HB zo populair?

Omdat HB bijna overal goed genoeg voor is.

Een HB-potlood:

• schrijft duidelijk

• breekt minder snel

• blijft redelijk lang scherp

• gumt goed uit

• vlekt weinig

• werkt op bijna elk papier

Dat maakt het ideaal voor school, kantoor, planners, notitieboeken en dagelijks gebruik.

Voor veel mensen is HB ook gewoon wat “een potlood” hoort te zijn. Vraag iemand om een potlood, en negen kansen op tien krijg je een HB in je hand geduwd.

Niet omdat het het beste potlood voor élke taak is, maar omdat het het minst lastig doet. En eerlijk: soms is dat precies wat je nodig hebt.

Wie gebruikt HB?

HB wordt gebruikt door verrassend veel verschillende mensen:

• scholieren en studenten

• leerkrachten

• mensen op kantoor

• architecten voor eerste schetsen

• schrijvers en journalers

• puzzelaars

• mensen die graag lijstjes maken en vervolgens met voldoening dingen doorstrepen

Voor jouw notitieboek of planner is HB vaak een veilige keuze. Zeker als je graag schrijft zonder dat het potlood te hard in het papier krast of te donker afgeeft.

In mooie notitieboeken met iets dikker papier voelt een goed HB-potlood vaak verrassend prettig: licht glijdend, helder leesbaar, en met nét genoeg karakter.

Wanneer kies je beter iets anders dan HB?

HB is veelzijdig, maar niet altijd ideaal.

Kies liever:

• H of 2H als je heel fijn en licht wilt schrijven

• 2B of 4B als je wilt tekenen of donkerder schrijven

• 6B of zachter voor artistieke schaduwen

• een vulpotlood met HB-vulling als je altijd een scherpe lijn wilt

Wie graag heel zacht schrijft of een donker handschrift heeft, vindt HB soms nét wat te hard. En wie technisch tekent, vindt het soms net te zacht.

HB is dus niet de koning van alles. Eerder de vriendelijke burgemeester van Potloodstad: hij kent iedereen, kan met iedereen overweg, en zorgt dat het geheel netjes blijft draaien.

Leuke weetjes over HB

• Het klassieke gele schoolpotlood is bijna altijd HB.

• Veel vulpotloden worden standaard geleverd met HB-vullingen.

• In Japan worden soms nog fijnere gradaties gebruikt, zoals HB+, B+, of zelfs 10B.

• Sommige merken voelen zachter of harder aan, ook al staat er bij allebei HB op. Een Japanse HB schrijft vaak iets donkerder dan een Duitse HB.

• Het beroemde gele potlood van Dixon Ticonderoga, Amerikaans potloodmerk, is een #2-potlood, dus ongeveer HB.

• Het beroemste Europese gele potlood is de Koh-i-Noor 1500 HB.
•  

Samengevat

HB betekent dat een potlood een middenhardheid heeft:

• H = hard

• B = black

• HB = een evenwicht tussen beide

HB is de meest veelzijdige en populairste potloodsoort. Het schrijft donker genoeg om prettig leesbaar te zijn, maar blijft hard genoeg om lang mee te gaan en weinig te vlekken.

Precies daarom zie je HB overal terug: in schooltassen, op bureaus, in planners, naast notitieboeken en ergens onderin die ene lade waar altijd drie halve potloden, een paperclip en een mysterieuze elastiek liggen te wachten.